Loading...
Phōnē
1 nov T/M 30 nov ’24

Phōnē

Minderheidstalen een stem geven
2022-2024


Tryater en zeven andere theatergezelschappen krijgen subsidie vanuit het Creative Europe Fund van de Europese Unie voor het internationale samenwerkingsproject phōnē (Grieks voor ‘stem/spraak’). Het driejarige project – waarvan Tryater penvoerder is – verbindt mensen die tot een taalminderheid behoren over taal- en cultuurgrenzen heen. De gezelschappen werken voor, met en over deze taalgemeenschappen. Het project leidt onder meer tot acht hedendaagse, professionele theaterproducties in 2024.

De gezelschappen hebben met elkaar gemeen dat ze allemaal spelen in een regionale en/of minderheidstaal. Zij geven de minderheidstaalsprekers daarmee een stem en waarborgen culturele en taalkundige diversiteit in Europa. Het project phōnē versterkt dit streven en biedt de gezelschappen een platform voor kennis en uitwisseling.

Nieuwe stukken en community-festival

Het project bestaat in hoofdlijnen uit twee onderdelen: het schrijven en naar elkaars minderheidstaal vertalen van nieuwe toneelstukken enerzijds en het samenwerken van verschillende generaties amateurspelers anderzijds. Dat levert nieuwe theaterproducties in minderheidstalen op en een internationaal community-festival. Vanuit Tryater neemt schrijver Wessel de Vries (o.a. Under Wetter) deel aan het schrijverstraject. In 2023 start de werving van amateurspelers voor de internationale uitwisseling. Daarnaast komen er onder andere Europa-brede pod- en vodcasts voor het publiek en bewezen werkmethodes en voorbeelden voor theater in minderheidstalen.

Deelnemende gezelschappen

De deelnemende gezelschappen zijn naast Tryater (Nederland / Fries): Deutsch-Sorbisches Volkstheater Bautzen (Duitsland / Sorbisch), Teatrul Evreiesc de Stat (Roemenië / Jiddisch), Fibin To (Ierland / Iers), Stadttheater Bruneck (Italië / Ladinisch), Teatr Piba (Frankrijk / Bretons), Centro Dramático Galego (Spanje / Galicisch) en Kven national theatre (Noorwegen / Kven). Bij het project zijn naast de genoemde gezelschappen de universiteit Leipzig betrokken voor de onderlinge vertalingen (van de ene minderheidstaal naar de andere) en Hanzehogeschool Groningen voor de evaluatie.

Bekijk de website van het project.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is 3_Logo_Colour_Dutch_L.pngDeze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is NL-Medegefinancierd-door-de-Europese-Unie_POS-1920x344.jpgLogo Provincie Fryslan

Internationaal gezelschap toneelschrijvers in Leeuwarden

De laatste dagen van november waren toneelschrijvers van de acht gezelschappen die deelnemen aan het driejarige project phōnē te gast bij Tryater. Ze hebben masterclasses gevolgd, kennis uitgewisseld en afspraken gemaakt voor onderlinge residenties. Vanuit Tryater neemt Wessel de Vries deel aan het project.

De gezelschappen – gevestigd in onder meer Bretagne (Frankrijk), Galicië (Spanje) en Zuid-Tirol (Italië) – hebben met elkaar gemeen dat ze spelen in een regionale en/of minderheidstaal. Voor het project ontwikkelt elk gezelschap in 2023-2024 een nieuwe toneeltekst, die met behulp van Universiteit Leipzig ook naar de andere minderheidstalen wordt vertaald. In Leeuwarden maakten de schrijvers kennis met elkaar, onder meer door samen aan opdrachten te werken. Ze volgden daarnaast workshops en masterclasses van theatermaker/schrijver Tjeerd Bischoff (over onderzoek als onderdeel van het schrijfproces), archeoloog/antropoloog Judith van der Elst (de relatie taal-landschap), theatermaker/kunstactivist Richard Hurford (het werken met communities) en Sabine Asmus (de kunst van het vertalen). De gasten verkenden op zondagmiddag het Friese landschap; ze bezochten onder meer Moddergat en Houtwiel.

In 2023 gaan de schrijvers aan de slag met hun eigen stuk en bezoeken ze elk twee andere gezelschappen om samen te werken en inspiratie op te doen. Per gezelschap worden in 2024 niet alleen de eigen stukken opgevoerd, ook wordt er een avond georganiseerd waarin delen van de andere theaterteksten worden gebracht. Naast het schrijven en vertalen van nieuwe theaterteksten in minderheidstalen, staat binnen phõnē het samenwerken van verschillende generaties amateurspelers centraal. Voor dit tweede onderdeel start in 2023 de werving van amateurspelers ten behoeve van een internationaal communityfestival.

Foto: Piet Douma

Phōnē

 

Schrijversmeeting nov '22

Lees meer

Blijf
op de
hoogte